Mối quan hệ giữa phong thủy và kiến trúc

Mối quan hệ giữa phong thủy và kiến trúc

Phong thủy là một bộ môn nghiên cứu về môi trường sống và là tổng hòa của nhiều môn khoa học khác như thiên văn học, địa lý học, lịch sử học, vật lý học, toán học, hình học, xã hội học, mỹ thuật học … Phong thủy là một phần quan trọng trong kiến trúc xây dựng nhà ở, là nghệ thuật bố cục, tổ chức các không gian sống, là nghệ thuật bài trí sắp xếp nội thất, ngoại thất.

Có rất nhiều định nghĩa và cách thức đề cập đến phong thủy. Tên gọi, khái niệm của phong thủy đã rất quen thuộc trong đời sống, không phải là một điều gì quá xa vời, cao siêu. Bài viết này của phongthuy365.info không đi sâu vào các vấn đề trường phái của khoa học phong thủy hay các giải pháp cụ thể của phong thủy trong kiến trúc nhà ở mà nói về mối liên hệ mang tính xã hội giữa thiết kế phong thủy và thiết kế kiến trúc.

Bây giờ làm nhà, hầu như ai cũng đều đi hỏi “thầy”? “Thầy” ở đây được hiểu không chỉ là thầy phong thủy, mà còn là những thầy tự cho là mình có kiến thức về phong thủy như pháp sư (thầy cúng), thầy xem tử vi (thầy xem số, xem vận mệnh), thầy chuyên xem ngày giờ (xem trạch nhật), thầy trước giờ chuyên xem tướng, chỉ tay và chủ nhà hỏi về vấn đề phong thủy cho ngôi nhà mình, cuộc đất của mình để xây nhà…

Thực tế, câu chuyện trên không phải mới, từ xưa vấn đề phong thủy trong xây dựng công trình, nhà ở đã được quan tâm, ở cả tầng lớp vua quan, nhà giàu quyền quý cho đến thường dân, và mức độ quan tâm cũng phân theo đẳng cấp công trình và vị thế của chủ nhân. Tuy nhiên hiện nay, mối quan tâm tới phong thủy, và yêu cầu chặt chẽ về phong thủy đã phổ biến hơn rất nhiều trong đại chúng. Mặc dù đa số những người làm nhà chưa hiểu bản chất của phong thủy là gì, nhưng cũng cứ phải tới thầy để thầy coi, để thầy phán; và mang tâm thế thụ động, tin tưởng tới mức… mù quáng.

Phong thủy là một môn khoa học, cứ hiểu theo cách như thế, thì bản thân nó là một chuyên ngành riêng, một nhánh hẹp, người hành nghề phong thủy xưa là thầy địa lý; chứ đâu phải “thầy” nào cũng có khả năng “phán” hay giải quyết vấn đề phong thủy. Nhưng nhu cầu về vấn đề này rất lớn, và trong bối cảnh kinh tế thị trường, có cầu ắt có cung, nên nhiều “thầy” vốn xuất thân là thầy tướng số, tử vi, bói dạo, xem bài tây… cũng hành nghề phong thủy. Giới kĩ sư xây dựng và giới kiến trúc sư cũng phải thừa nhận rằng bây giờ Việt Nam đang “loạn” “thầy phong thủy”.

Kinh tế phát triển, mặt bằng đời sống đi lên, việc xây một ngôi nhà không phải là điều quá khó khăn nữa. Ngày càng có nhiều nhà ở tư nhân được xây dựng với quy mô lớn. Khi người chủ có tiền, họ mong muốn những điều tốt đẹp cho ngôi nhà, cho không gian sống của mình, họ đầu tư chăm chút (bằng cả tiền bạc, công sức và thời gian) cho việc xây nhà cũng là điều dễ hiểu.

Nhiều “thầy” cũng “võ vẽ” mặt bằng, mặt đứng… để đáp ứng luôn yêu cầu cho chủ nhà trên cơ sở phong thủy mình đưa ra, nhằm đưa tới một dịch vụ từ A đến Z; còn nhiều kiến trúc sư cũng phải tìm đến những tài liệu phong thủy để nghiên cứu tìm hiểu, với mong muốn chủ động hơn trong công việc thiết kế của mình. Bởi, những tiêu chí của công trình xây dựng được ghi trong sách, trên lý thuyết thiết kế xây dựng chỉ có: bền vững, công năng, kinh tế, thẩm mỹ, hoàn toàn không đề cập tới phong thủy và các vấn đề liên quan tới phong thủy.

Nhưng tìm hiểu về phong thủy nhà ở là một nhu cầu thực tế! Trong ngôi nhà, tùy cách xem, phương pháp riêng của từng thầy phong thủy, cùng với yêu cầu của chủ nhà (cả phạm vi và mức độ đối với công trình), có thể thấy “mẫu số chung” thường liên quan tới phong thủy. Đó cũng là cơ sở cho việc thiết kế kiến trúc nhằm tận dụng và phát huy lợi thế, ưu điểm; cũng như hạn chế, khắc phục, triệt tiêu những yếu tố bất lợi, gây hại

Đi tìm một tiếng nói chung giữa phong thủy và chuyên môn thiết kế kiến trúc quả là khó! Ở góc độ tâm lý, ai đưa ra ý kiến, quan điểm thế nào đều cố gắng minh chứng là mình đúng; nếu bị thuyết phục hay phủ nhận đồng nghĩa với việc thừa nhận trình độ hạn chế của mình. Để có một tiếng nói chung trên tinh thần tích cực, hòa hợp, người làm phong thủy cần phải hiểu các nguyên tắc khoa học của kiến trúc – xây dựng, các nhu cầu thực tiễn của người sử dụng, kể cả các vấn đề kỹ thuật hay pháp lý xây dựng liên quan. Và người làm kiến trúc không thể đặt phong thủy sang một bên mà cũng phải hiểu nó để vận dụng vào kiến trúc.

Thực tế, nhiều kiến trúc sư đã phải tìm hiểu, nghiên cứu về phong thủy để hỗ trợ tốt trong công việc chuyên môn thiết kế của mình. Khi đó, phong thủy và kiến trúc sẽ được giải quyết hợp lý, khéo léo chứ không phải là sự chắp vá, khiên cưỡng. Cũng có rất nhiều trường hợp, từ những yêu cầu về phong thủy, kiến trúc sư đã đề ra được những giải pháp, ý tưởng kiến trúc hay, sáng tạo. Trường hợp này lại là một thuận lợi trong quá trình tư vấn, thiết kế đối với chủ nhà.

Về mặt khoa học, không ai, không kiến trúc sư nào dám khẳng định phong thủy là vô lý, vô căn cứ. Về mặt xã hội thì ai cũng có một niềm tin, một tín ngưỡng của riêng mình ở mức độ nào đó. Và nhu cầu phong thủy trên thực tế cũng là mơ ước chính đáng về những điều tốt lành, cuộc sống tốt lành, không phải là điều gì xấu. Cái chính là thái độ ứng xử của mỗi người, mỗi thành phần tham gia trong câu chuyện xây nhà, dựng cửa.